Hamilelikte diyabet ile ilgili merak edilen her şey
+ Sonra Oku

Hamilelikte diyabet ile ilgili merak edilen her şey

Hamilelik öncesinde var olan veya hamilelik süresi boyunca ortaya çıkan diyabet anne adaylarının gözünü korkutuyor. Ancak gerekli önlemler alındığında anne ve bebeğin sağlığını korumak mümkün.

Hamilelikte diyabet, daha önce herhangi bir diyabet sorunuyla karşılaşmamış olsanız bile hamilelik sürecinde karşınıza çıkabilir. Hamilelerin yüzde 2’sinde gestasyonel diyabet olarak anılan hamileliğe bağlı şeker hastalığı görülmektedir. 

 

Hamilelikte doğru ve dengeli beslenme, bebeğin gelişimi için de çok önemlidir. Özellikle gestasyonel diyabet sorunu yaşayan kadınlar için dikkat edilmesi gerekenleri konunun uzmanlarına danıştık:

 

Diyabet nedir ve belirtileri nelerdir?

Diyabet, vücudunuzun pankreas adlı salgı bezinin yeterli miktarda insülin hormonu üretmemesi ya da ürettiği insülin hormonunun etkili bir şekilde kullanılamaması durumunda gelişen ve ömür boyu süren bir hastalıktır. Sonuç olarak kişi, yediği besinlerden kana geçen şekeri, yani glikozu kullanamaz ve kan şekeri yükselir (hiperglisemi). Belirtileri arasında şunlar bulunur;

  • Sık sık idrara çıkmak
  • Ağız kuruluğu
  • Sinirlilik hali
  • Enerji boşalımı
  • Halsizlik, bitkinlik, yorgunluk
  • Doymama hissi

Bu belirtilere sahip hamilelerin ve hamile adaylarının hemen doktorlarına başvurup, kan şekerlerine baktırmaları gerekir.

 

Diyabet hastalığı olan kadınlar hamileliklerinde nelere dikkat etmeli?

İlerlemiş yaş, aşırı kilo, ailede diyabet hikayesi olması veya daha önceki hamilelikte diyabet geçmişi de risk faktörleri arasındadır. Buna karşın hiçbir risk faktörü olmayanlarda da gebelik diyabeti görülebilir. Diyabetli gebe, hamilelik süresince evde kan şekeri takibi yapmalı, diyetine uymalı ve gerektiğinde doktor kontrolünde insülin tedavisini uygulamalıdır. Kontrollerde insülin dozunun ayarlanması gerektiğinde, 24 - 48 saat hastaneye yatırılması gerekebilir. Ayrıca bebek ayrıntılı anomali testlerine tabii tutulur. 32 ‘inci gebelik haftasından sonra risk arttığı için, haftalık NST, amnios sıvı ölçümü ve şüpheli hallerde biyofizik profil yapılır. İri bebek, gelişme geriliği de ultrasonografi ile takip edilir. Tansiyon ve kilo takibi yapılır. 

 

 Gebelik diyabeti nasıl teşhis edilir?

Doktorunuz tarafından 24-28. haftada yapılan şeker yükleme testleri ile hamilelik diyabeti (gestasyonel diyabet) tanısı koyulabilir. Diyetisyenler de kişi için özel, annenin ve bebeğin sağlığını koruyacak, geliştirecek, hem sizi hem de bebeğin tüm besin ihtiyaçlarını karşılayacak bir beslenme programı oluşturur. Amaç, sizin ve bebeğinizin iyi beslenmesi, bunun sonucunda istenilen kan değerlerine ulaşılması, istenilen ölçüde kilo artışı sağlanması. Karnınızdaki bebeğin sağlığının yerinde olması sizin yeterli ve dengeli beslenmeniz ile mümkün. Ancak fazla kilo alma riskine karşı kontrol de çok önemli.

 

 

  

Diyabetin anne karnındaki bebeğin gelişimine etkisi nedir?

Hamilelikte diyabet, dikkatle takip edilmesi gereken bir hastalıktır. Anne adaylarında kan şekeri kontrol altına alınamadığı takdirde bir takım komplikasyonlar oluşur. Hiperglisemi yani kan şekerinin yükselmesi sonucunda ölü doğum ve düşük riski artar, üriner sistem enfeksiyonları gelişir, hipertansiyon, renal yetmezlik, preeklampsi, eklamsi sorunları anne ve bebeğin yaşamını tehlikeye sokar. Bu nedenle diyabet hastalığında diyet çok büyük önem taşır. Diyetin anne veya bebeğin sağlığını tehlikeye sokmaması için mutlaka bir beslenme uzmanı gözetiminde yapılması gerekir. Ancak bu şekilde bebek sağlıklı gelişir ve annenin kan şekeri kontrol altında tutulabilir.

 

Doğum ve doğum sonrası süreçte diyabetin, anne ve bebek sağlığı üzerindeki etkisi nedir?

Normal doğum için riskler anneye anlatılır. Her şey normal ise normal doğum yapmasında sakınca yoktur. Doğumda çok sıkı takip gerekir. İnsülin dozu ayarlanmalıdır. Çocuk doktorunun doğum sırasında hazır bulunması sağlanmalıdır. Doğum öncesi dönemde veya doğum eylemi sırasında oluşabilecek en küçük riskte sezaryen kararı verilebilir. Diyabetli annelerde doğum sonrası insülinle tedavi ihtiyacı genellikle ortadan kalksa da, yaşantılarının ilerleyen döneminde diyabetle karşılaşma riskleri artar. Bu nedenle doğumdan 6 hafta sonra glisemik durum yeniden değerlendirilmeli ve 75 gr glikoz yüklemesi yapılmalı; normal çıkması halinde 3 yıllık aralarla tekrarlanmalıdır. Bu kadınlar; hayat tarzlarında değişiklik yapmalı, insülin direncini azaltmak için ideal kiloya inmeli, sık ve az beslenerek egzersiz yapmalıdırlar.

 

Diyabet ve düşük arasında bir ilişki var mıdır?

Özellikle gebeliğin ilk 3 ayında kontrolsüz yüksek kan şekeri olan annelerde düşük ihtimali artabilir.

 

Hamilelikte diyabet ve yüksek tansiyon arasında bir ilişki var mıdır?

Gebelikte yüksek tansiyon tehlikeli bir durumdur. Yüksek tansiyon gebelikten önce var olabileceği gibi, gebeliğe bağlı olarak da ortaya çıkabilir ve gebelik sonlandıktan sonra kaybolabilir. Yüksek tansiyon annede kasılmalara, beyin kanamasına ve körlüğe neden olabilir. Böbreklerdeki hasara bağlı olarak böbrek yetmezliği ortaya çıkabilir. Karaciğer ile onu çevreleyen zar arasında kanama meydana gelebilir, bu tablo karaciğerde yırtılmaya yol açabilir. Kalp yükündeki ani artışlar kalp yetmezliği ile sonuçlanabilir. Akciğer ödemi tabloya eşlik edebilir.

 

Anne adayı diyabet olduğunu biliyorsa hamile kalmadan önce yapması gereken şeyler nedir?

Öncelikle şeker hastası kadın, zahmetli geçebilecek dokuz aylık hamilelik süresine kendisini fiziksel, duygusal ve psikolojik olarak hazırlamalıdır. Ardından bir endokrinoloji, yani hormon hastalıkları uzmanına danışıp, daha gebe kalmadan üç ay önce kan şekerinin normale yaklaştırılmasını sağlaması gerekir. Bu strateji, doğacak bebekte sakatlık olma ihtimalini azaltır.

 

Hamilelikte diyabet takibi ve tedavisi nasıl yapılır?

Hamilelikte şeker hastalığı yani diyabet, hem anne hem de bebek için tehlikeli bir hastalıktır. Daha önceki yıllarda hem anne hem de bebek ölümlerine yol açan diyabet, günümüzde düzenli kontroller ve beslenme uzmanları tarafından hazırlanan beslenme planıyla kontrol altına alınabilir. Uygulanan diyet sayesinde anne adayının fizyolojik gereksinimleri karşılanır, besin öğeleri yedeği dengede tutulur, bebeğin büyüme ve gelişmesi sağlanır ve gün içerisinde kan şekeri kontrol altına alınır.

 

Hamilelikte diyabet diyeti

Gebelik diyabetinde günlük almanız gereken enerji dağılımı sizin özelliklerinize göre belirlenmelidir. Karbonhidratı tamamen kesmek yerine doğru besinlerden almalısınız; tam tahıl taneleri, kepekli pirinç, kepekli makarna, bulgur ve yulaf gibi... Kan şekerinin ani düşüşlerini önlemek için de posadan zengin gıdaları tercih etmeli ve ara öğünleri kesinlikle atlamamalısınız.

 

 

 

Gebelik diyabetinde karbonhidrat tüketimi

Karbonhidratlı besinler kan şekerini yükseltir diye gestasyonel diyabette bu besinler diyetten çıkarılmaz. Yapılan çalışmalar da gösteriyor ki; hamlelikte yeterli protein ve yağ alınsa dahi eksik karbonhidrat alımı, bebeğin beyin gelişimi üzerinde olumsuz etkiler oluşturur.

 

Karbonhidratlarda önemli nokta, ne kadar karbonhidrat gerektiğinin iyi hesaplanması ve sizin ihtiyaç duyduğunuz karbonhidratı günün hangi saatlerinde, ne kadar ve hangi besinlerle karşılayabileceğinizi öğrenmeniz. Kan şekerinizi hızlı yükselten basit şekerler yerine lif miktarı yüksek, kan şekerini daha yavaş yükselten, sağlığınızı geliştirmede daha etkin kompleks karbonhidratları seçmek faydalı olur. 

 

Kompleks karbonhidratlar; tam tahıl taneleri, kepekli pirinç, makarna, bulgur, tam buğday ekmekleri, çavdar, yulaf gibi besinlerdir. Basit şekerlerse; çay şekeri, reçel, bal ve marmelat gibi gıdalar. Diyet programında karbonhidrat kaynaklarını öncelikli olarak ekmek ve ekmek yerine geçenlerle meyve grubu besinler oluşturur. Bu besinler diyette mutlaka olmalı, ancak yenilecek miktar ve zamanlama çok iyi belirlenmeli.

 

Gestasyonel diyabette sıkıntı her zaman kan şekerinin yükselmesi olmaz. Kan şekerinin düşmesi de yaşanır ve çok tehlikelidir. Bu nedenle doktorunuzun ve beslenme uzmanınızın istediği zamanlarda kan şekeri kontrolü yaptırmak, besin tüketim kaydı tutmak ve bu kayıtlar eşliğinde beslenme programınızı yenilemeniz gerekir.

 

Aldığınız kilo, kan şekeri değerleriniz, yiyebildiğiniz ve yiyemediğiniz besinler göz önüne alınarak diyetisyen kontrolünde beslenme programınız yenilenmelidir.

 

 

Aşermeye göre beslenme programı

Hamileyken almanız gereken enerji; yaşınıza, boyunuza, kilonuza, hamileliğinizin başından itibaren aldığınız kiloya ve fiziksel aktivite düzeyi gibi sizinle bağlantılı parametrelere göre hesaplanır.

 

İhtiyacınız olan enerjiyi hangi besinlerden alacağınız bir diyetisyen eşliğinde düzenlenmeli. Hamilelik döneminde beslenme önemli olduğu kadar hassas bir konu da. Bazı besinlere karşı iştahsızlık veya tam tersi fazla aşerme gibi konular yaşayabilirsiniz. Bunun gibi durumları diyetisyenle paylaşırsanız sizin için en uygun beslenme programını hazırlayacaktır.

 

Günlük almanız gereken enerjinin dağılımı önemli. Toplam enerjinizi %15’ini proteinlerden, %30’unu yağlardan ve %55’ini de kompleks karbonhidratlardan karşılamalısınız.

 

Bebeğinizin sağlığı için bunları yapmayın
GALERİ İÇİN TIKLAYINIZ

 

Hamilelikte ideal kilo nasıl hesaplanır?

Öncelikle beden kitle indeksinizi hesaplamalısınız.

BKI (Beden Kitle İndeksi) = kilo / boy x boy şeklinde hesaplanır.

  • Sonuç 18,5 altı ise zayıf
  • 18,6-24,9 normal
  • 25,0-29,9 şişman
  • 30 ve üzeri obez kabul edilir.

Hamilelikte de ortalama 9-12 kg almak normal kabul edilir. Eğer hamileliğinize fazla kilo ile başladıysanız maksimum 7-8 kg, düşük kilo ile başladıysanız da 17-22 kg ağırlık kazanımı normal kabul edilir.

 

Kiloda ipin ucunu kaçırmayın

Gestasyonel diyabette (gebelik şekeri) kilo artışı fazla olabileceği için bu riski düşünerek daha hamileliğin başından, yani gestasyonel diyabeti tanısı almadan önce kontrollü gitmeniz gerekir. Eğer gebeliğe olması gereken kilonun üzerinde başladıysanız (BKI yani Beden Kitle İndeksi 25’in üzerinde ise) ilk 3 aylık dönemde kilo almamaya özen göstermeniz gerekir.

 

 

Hamilelikte kaçınılması gereken gıdalar nelerdir?
VİDEO İÇİN TIKLAYINIZ

 

 

Yorum yaz

  • Misafir 2017-01-08 09:54:26

    Ben hamilelik şekerim varmış hastanede yattım 10gün 2gündür evdeyim sabah insilün geç yaptım bebeğe zarar verir mi